HESAP SORULMAYAN HARCAMA,

MİLLETİN SIRTINA YÜKTÜR

Türkiye’de belediyeler, vatandaşın en yakından temas ettiği kurumlardır. Yollarımızı yapar, suyumuzu getirir, parkımızı düzenler. Kısacası günlük hayatımızın kalitesini doğrudan belirler. Ancak bir gerçek var ki, yıllardır içten içe büyüyen bir rahatsızlığa dönüşmüş durumda. YAPILAN HARCAMALARIN HESABI GERÇEKTEN SORULUYOR MU?

Bugün belediyeler milyarlarca liralık bütçeleri yönetiyor. İhaleler, projeler, yatırımlar… Kağıt üzerinde her şey “hizmet” adına yapılıyor. Peki ya sonuç? Yarım kalan projeler, gereksiz şatafat, şişirilmiş maliyetler ve çoğu zaman “kim yaptıysa yaptı” denilerek geçiştirilen bir düzen.

İşte tam da burada kritik bir soru ortaya çıkıyor:

BELEDİYE BAŞKANLARI YAPTIKLARI HARCAMALARDAN BİREYSEL OLARAK SORUMLU TUTULMALI MI?

İlk bakışta bu sorunun cevabı net gibi görünüyor: Evet tutulmalı. Çünkü ortada harcanan bir para varsa, o para milletin cebinden çıkıyordur. Hesap sorulmayan her kuruş, aslında vatandaşın sırtına yüklenen görünmez bir vergidir.

Ancak mesele bu kadar basit değil.

Eğer “yapılan her harcamadan başkan sorumludur” gibi katı bir sistem kurulursa, bu kez başka bir sorun doğar: KORKU YÖNETİMİ.

Başkanlar imza atmaktan çekinir, risk almaz, yatırım yapmaz. “ya yarın başıma iş açılırsa?” düşüncesi, hizmetin önüne geçer. Şehirler gelişmek yerine yerinde sayar.

Öte yandan tamamen serbest bırakılmış bir sistem de çözüm değildir. Denetimsizlik, zamanla keyfiliği doğurur. Keyfilik ise yolsuzluğun kapısını aralar.

O halde doğru soru şudur:

SORUMLULUK OLACAK AMA NASIL OLACAK?

Sağlıklı bir sistem üç temel üzerine kurulmalıdır: Birincisi, kasıt ve kişisel çıkar varsa en ağır yaptırımlar uygulanmalıdır. Kamu kaynağını kendi menfaatine kullanan kim olursa olsun bedelini ödemelidir.

İkincisi, usulsüzlük ama kötü niyet yok sa, bu durum cezai değil idari yaptırımlarla karşılanmalıdır. Her hata suç değildir, ama her hata da görmezden gelinemez.

Üçüncüsü ise, iyi niyetli fakat başarısız projeler sandıkta değerlendirilmelidir. Çünkü siyasetçinin en büyük denetçisi halktır.

Unutulmamalıdır ki mesele sadece “ceza vermek” değildir. Asıl mesele, şeffaflık ve güveni inşa etmektir. Harcamaların açıkça görülebildiği, vatandaşın sorgulayabildiği, denetimin bağımsız olduğu bir sistemde zaten çoğu sorun kendiliğinden ortadan kalkar.

Sonuç olarak, belediye başkanları elbette yaptıkları harcamalardan sorumlu olmalıdır. Ama bu sorumluluk, ne korku yaratacak kadar sert ne de suistimale açık olacak kadar gevşek olmalıdır.

Çünkü dengesi kurulmamış bir sistemde ya hizmet ölür ya da adalet.

Oysa bu ülkenin ihtiyacı olan şey çok net: HEM HİZMET EDEN HEM DE HESABINI VEREN BİR YÖNETİM ANLAYIŞI.

03.06.2026 Necati Konakcı