HAKEMLİĞİ TEMBELLİĞE SÜRÜKLEYEN VAR SİSTEMİ TEKNOLOJİNİN İSTENMEYEN ETKİSİ

Futbol dünyasına adalet getirmesi beklenen Video Yardımcı Hakem (VAR) sistemi, beraberinde beklenmedik bir yan etkiyi de beraberinde getirdi: Hakemlerin karar verme cesaretinde çok önemli düşüş.

Başlangıçta sahadaki hataları minimize etme amacıyla uygulamaya konulan bu teknoloji, birçok uzmana göre, profesyonel hakemleri anlık, kritik ve tartışmalı kararları vermekten kaçınan, sürekli bir “doğrulama” arayışına iten bir psikolojiye soktu.

RİSKTEN KAÇINMA

VAR’ın varlığı, hakemlerin zihninde basit bir hesaplamaya yol açıyor: Neden risk alıp tartışmalı bir karar vereyim ki, VAR odası hatamı düzeltebilecekken? Bu düşünce özellikle penaltı, kırmızı kart ve ofsayt gibi sonucu doğrudan etkileyecek pozisyonlarda belirginleşiyor.

Saha içindeki hakem, otoritesini ve pozisyona olan yakınlığını kullanarak anında karar verme sorumluluğunu, hata yaparım korkusuyla VAR’a devrediyor. Bu durum, hakemin oyundaki doğal akışını bozuyor ve onu pozisyonun %100 açık olmasını bekleyen pasif bir hakeme dönüştürüyor.

OTORİTE AŞINMASI VE AKIŞ BOZUKLUĞU

Hakemlerin kararlarını sık sık VAR incelemesine bırakması, zamanla onların saha içindeki otoritesini zayıflatıyor. Oyuncular ve teknik ekipler, hakemin ilk düdüğüne artık şüpheyle bakar oluyor. Bu, hakemin maç üzerindeki kontrolünü zayıflatırken, her kritik pozisyonda oyunu durduran ve nihai kararı belirsizliğe sürükleyen bir “VAR molası” kültürü yaratıyor. Bu durum, futbolun doğal ve kesintisiz akışını ciddi şekilde yaralamaktadır.

PSİKOLOJİK BASKI VE HAKEM GELİŞİMİ

En çok endişe verici sonuçlardan biri, VAR’ın genç ve tecrübesiz hakemlerin gelişimine olumsuz etki ederken, hakemleri’de karar vermede tembelliğe sürüklemekte. Saha içinde hızlı, baskı altında ve tek başına doğru kararı verme yeteneği, bir hakemin profesyonel kariyerindeki en önemli yetkinliktir.

Ancak VAR, bu kritik yeteneğin körelmesine ve hakemlerin tembelleşmesine sebep olmakta. Hakemler, teknolojiye olan bu aşırı güven nedeniyle, kendi içgüdülerini ve saha görüşlerini geliştirmek yerine, her pozisyonda “VAR imdat” dercesine oradan yardım beklemekte. Bu durum, gelecekteki hakem neslinin “VAR bağımlısı” olma riskini beraberinde getirmekte.

Hatta şunu açıkça söylemek gerekirse, yakın bir zamanda inanın artık hakemlere dahi gerek kalmayıp maç yönetimlerini tamamen “YAPAY ZEKAYA” bırakılacağı da düşünülebilir.

TEKNOLOJİYE DEĞİL CESARETE İHTİYAÇ VAR

VAR sistemi bir güvenlik ağı olmalı, sürücü koltuğu değil. Futbol, nihayetinde, bir hata oyunudur. Hakemler ve futbolcular %100 hatasız olsalar, maçların tartışmasız en güzel anları olan GOLLERİ dahi göremezsiniz.

Hakemlerin teknolojiye olan aşırı bağımlılığı, sadece karar kalitesini değil, aynı zamanda hakemlik mesleğinin temelindeki cesaret ve hükmetme ruhunu da tehdit etmektedir.

Futbol otoriteleri, teknolojiyi bir kaçış yolu değil, bir teyit aracı olarak kullanacak, hakemlerin cesaretini ve saha içi otoritesini geri kazandıracak eğitim ve uygulama protokollerini acilen gözden geçirmelidir.

FİFA VE UEFA YA TAVSİYE

Futbolun, bir hata oyunu olduğunu herkes gibi siz futbolun patronları da çok iyi biliyorsunuz. Hakemleri VAR sistemine kurban etmeyin, en kısa zamanda bu VAR sisteminden vaz geçin. Hakemlerin göz açıp kapayıncaya kadar verdikleri kararları, yorumcuların videolardan onlarca sefer izleyerek yeri, geldiğinde ortak bir karar veremedikleri bir pozisyonun sonucunda hakemlerinizi yem etmeyin. Maçların heyecanını da, 8-10-15 dakika bekletip bir önceki pozisyona dönüşten bir an önce vaz geçin. İnanın maç izleme zevkini öldürüyorsunuz.

10/12/2025 Necati KONAKCI